آقای عراقچی! برای آتش‌بس پایدار تضمین ذهنی مهمتر از تضمین عینی است

پایان‌بندی تعجیلی جنگ ۱۲روزه در تیرماه ۴۰۴ و قبول آتش بس بی قید و شرط پیشنهاد شده از طرف متجاوزین بار دیگر در اسفند ۱۴۰۴ دشمن را به طمع حمله مجددی انداخت. در جنگ ۱۲روزه ایران آتش‌بس را در حالی قبول کرد که برخلاف تصور دشمن و علیرغم شهادت رده‌های اول دفاعی و امنیتی، از روز هفتم جنگ تا حد زیادی ورق جنگ را برگردانده بود و بواسطه خستگی پدافندها و سامانه‌های رهگیری دشمن، در چند روز آخر ضربات مهلکی به رژیم صهونیستی وارد کرده بود به گونه‌ای که شیرازه رژیم صهیونی در مسیر فروپاشی قرار گرفت و از همین رو با فشار آمریکایی‌ها طرح آتش بس روی میز قرار گرفت شد. اما متاسفانه این پیشنهاد از سمت دشمنِ در موضعِ ضعف بدون تمهیدات لازم پذیرفته و زمینه‌ساز تجاوز مجدد شد.

در واقع به نظر می‌رسد به واسطه شوک حمله نابهنگامی که به سیستم حاکمه ایران وارد شده بود و نیز حمله‌های نمایشی آمریکا به تاسیسات هسته‌ای، قبول آتش‌بس تحمیلی بدون گرفتن امتیازات (همچون پرداخت خسارت و رفع تحریم‌ها و…) و یا دیگر تضمین‌های عینی (اقتصادی و نظامی) و ذهنی ( یعنی تنبیه به نحوی که به دور کردن خیال حمله برای همیشه منجر شود) همراه شد.

روز آخر جنگ، در میان برخی اصحاب سیاست و رسانه فضا برای قبول سریع آتش‌بس آنقدر احساسی شده بود که هر مخالف آتش‌بسی را به جنگ‌طلبی و ویرانی طلبی متهم می‌کردند. این تعجیل در نهایت زمینه‌ساز جنگ دیگری در رمضان ۱۴۰۴ شد که فارغ از فقدان جبران ناشدنی رهبری انقلاب، خسارات جانی و مادی آن تا کنون بیش از دو برابر جنگ ۱۲روزه بوده است.
️
در واقع برخلاف فانتزی‌های لیبرال‌های ایرانی آنچه مانع جنگ و تلفات می‌شود آتش‌بس و صلح و میز مذاکره نیست بلکه متوازن کردن و عادلانه‌تر کردن صحنه نبرد است. این عادلانه‌ترکردن شامل هزینه‌زا کردن هرگونه خیال حمله در آینده نیز می‌شود. به عبارت دیگر این پیگیری عدالت است که به «صلح پایدار» منجر می‌شود و نه آتش بس موقت.

صحنه امروز

با توجه به کور شدن چشم‌های پدافندی آمریکا و رژیم صهونیستی در هفته اول حمله اخیر، اینک ضریب نفوذ موشک‌های سنگین ایرانی در سرزمین‌های اشغالی و پایگاه‌های آمریکایی افزایش قابل توجهی یافته است، قیمت افزایش قابل توجهی یافته، اعتراضات جهانی به تورم حاصل از آن و نیز انتقادات به حمله آمریکا روز افزون شده، حزب الله لبنان ضربات متعددی به دشمن صهیونی وارد کرده، مردم ایران زیر موشک‌باران هواپیماهای مهاجم در خیابان‌ها شعار «نه سازش، نه تسلیم» سر می‌دهند. در این میزانسن باید به اتش بس پایدار اندیشید.

امید که مذاکره کنندگان ایرانی با درس گرفتن از پایان‌بندی ناعادلانه و تعجیلی جنگ۱۲ روزه با گرفتن تضمین‌های عینی و ذهنی زمینه حمله مجدد دشمن و ریختن خون‌های بیشتری در آینده را سلب کنند. اگرچه با تجربه‌های قبلی (قرارداد الجزایر و برجام و…) می‌دانیم آمریکایی‌ها استاد فریب‌کاری در نقد کردن تعهدات عینی خود هستند از این جهت تضمین‌های ذهنی یعنی تنبیه متجاوز به گونه‌ای که دیگر خیال حمله به مخیله راه ندهد ضروری‌تر است.