آرش کمانگیر علیه ناو لینکلن
جنگ مفاهیم و سنت‌ها

#محمدحسن_یادگاری

یکسال و نیم قبل، وقتی فیلم “گلادیاتور ۲” به نمایش درآمد بسیاری آن را نادیده گرفتند. این فیلم از دل جامعه آمریکا حرف عمیق و به روزی داشت.
اما نادیده گرفته شد. چون در آن منفعت طبقه حاکم آمریکا دیده نشده بود. این فیلم یک حرف داشت:
*”همانقدر که دموکراسی عامل رشد و پیشرفت است، ظاهرفریبی با دموکراسی(دموکراسی نمایی) عامل فروپاشی امپراتوری بزرگ است.”*

روزگار گذشت…

در چند ماه اخیر، هرچه از دو جنگ تحمیلی در سال ۴۰۴ گذشت، بیشتر فهمیدیم، رویای غرب و آمریکایی، در ظاهری از دموکراسی چقدر یک دنده، منفعت طلب و دیکتاتورمابانه است. چطور یک الیگارشی اقتصادی در امریکا و یک باند تروریستی در اسراییل، منافع انسانی، جهانی و حتی مردمی خودشان را نادیده می‌گیرند. چقدر به راحتی دست به جنایت‌های نابخشوده می‌زنند. جنگی بی سر و ته راه می اندازند. بر اساس تصمیمی سطحی، سریع و بدون عمق. گویی می‌خواهند صرفا ملکی را معامله کنند یا در یک کسب و کار سرمایه گذاری کنند. همین قدر ساده‌انگارانه.
تصمیمی صرفا بر اساس یکی دو مقوله. یک ذهن زنگ زده ی تکنوکرات. فارغ از توجهی جامع به مقولات متنوع، بومی و ملی سرزمین مورد هجوم.

از طرفی دیگر تجربه زیسته و پژوهشگری در عرصه‌های رسانه ای_ فرهنگی و اجتماعی‌مان، همیشه تصوری خاص از نهاد علم در غرب به ما ارائه میداد. تصوری که این نهادها را مهمترین عامل اثرگذاری در ساختار تصمیمات و سیاست‌های کلان کشورها نمایش میداد. بالاخص در کشورهای پیشرفته‌تر از ما.

اما باند حاکم بر نظم نوین جهانی، نشان داد انتهای مسیر نگاه تکنوکرات، تک بعدی، کوتاه مدت، سطحی و زودبازده، بدون توجه به عمق علوم انسانی، فلسفه و فرهنگ چه تبعاتی را می‌تواند برای کشورشان به بار آورده.
از منظر یک امریکایی یا غرب، به جای کسب منفعت، ضرر و زیان در بازار بورس، گرانی در مصرف مواد غذایی، انرژی و سوخت نصیب شان شده.

اوضاع در غرب انقدر وخیم است که امپرالیسم بزرگ رسانه‌ای، دیگر نمی‌تواند با تولیداتش در شبکه‌های اجتماعی و تلویزیون‌های ماهواره‌ای سنت اقناع‌گری‌اش را انجام دهد. حجم حملات به دولت آمریکا و اسرائیل بیش از همیشه تاریخ است.
دست چدنی، زیر دستکش مخملی عیان شد و می‌بینیم:

*”دموکراسی‌نمایی چقدر سریع می‌تواند یک امپراتوری را به افول برساند.”*

بخاطر داریم بیش از دو دهه قبل، در زمان بوش پسر وقتی پژوهشکده های مهم و معتبر امریکایی، درست بعد از حمله به افغانستان و عراق, دولت ایالات متحده را به شدت از حمله به ایران نهیب میزدند! تا از ضررو زیان‌های صدها میلیارد دلاری به ارتش و دولت آمریکا در صورت حمله به ایران جلوگیری کند.
اما در شرایط کنونی، ماجرا بی توجهی به علم در غرب نیست. ماجرا اینست که طی مشاهدات در سال‌های اخیر، آدرس غلط دادن به دولت آمریکا از همین پژوهشکده‌ها و مراکز علمی شروع شد‌.

شخصا در سال‌های اخیر، سر منشا این ادرس غلط را جستجو کرده‌ام. بسیاری از پژوهش‌های پیرامون ایران را که بقلم هم زبان نمان نوشته را ملاحظه کرده ام. سر نخ را که دنبال می‌کنیم به وطن فروشانی می‌رسیم که در کشور خودمان رشد کردند. اما سودای رویای دست نیافته شان در غرب، آنان را به خیانت کشاند.
خیلی از فارسی زبانان خائن که در خدمت مراکز علمی‌اند، پیرو همان مکتب پوزیتیویستی که اصالت را بر محسوسات عینی می‌دیدند پیش برده اند. فارغ از آنکه مردمان سرزمینی همچون ایران، دریچه شناختن شان باید فارغ از محسوسات باشد. ایرانیان را باید بوسیله قلب و روح شان شناخت. قلبی که دریچه ایمان و پایداری است.

این رویای دست نیافته که رسانه ها سال‌ها در ذهن دیاسپورای ایرانی در غرب و داخل ایران ساختند، بر آتش جنگ دمید. یاد جمله ای معروف از گابریل گارسیا مارکز در یکی از داستان‌هایش می‌افتم که میگیود: ما داریم تاوان زندگی شکست‌خورده بعضی از هموطنانمان را در خارج از کشور می‌دهیم!»
چنین روکش علمی، نمیداند که علم و دانش در سرزمین ایران، علاوه بر عقل و محسوسات، باید از دریچه “قلب” عبور کند. بدون فهم قلبی و ایمانی و بومی نمی‌توان ایران را شناخت. نمی‌توان ایرانیان را شناخت.