عبدالرسول_علم‌الهدی

شگفتانه اصلی این جنگ تا الان فقط کارآمدی ساختار حکمرانی در اداره امور در اتصال به انسجام درونی ملت و قدرت نیروهای مسلح است. به این ترتیب حفظ انسجام ملی با قدرت نرم درونی ملت توانسته است قدرت نیروهای مسلح و ایستادگی مسئولین را تضمین کند. هر حرفی که بر این مبنای اصلی یعنی دفاع از کشور در برابر بیگانه قرار بگیرد موجب دودستگی و افتراق ملی می شود، مثلا: بحث از آتش بس، بحث از توجه به خواسته های طبقه متوسط، بحث از عذرخواهی از کشورهای منطقه.

وقتی از گفتمان مقاومت در هویت ملی بحث می شود در حقیقت به شکل گیری مردم ایران حول مسئله ایران توجه شده و انسجام اجتماعی و اتحاد ملی هدف ماجراست. آنچه که می تواند این انسجام را نمایان کند، شکل گیری کنش های اجتماعی حول خواسته ای ملی است. در ماجرای جنگ حداقل ترین خواسته «حفظ و دفاع از کشور» است که در کنار آن شعار «انتقام» و «مرگ برآمریکا» به تقویت گفتمان ملی کمک می کند. در اینجا سوالی مطرح می شود که مردم چه کسانی اند؟ و چه کسانی نیستند؟
پاسخ این سوال وجه ساده ای دارد، مردم را باید در کنش اجتماعی دید نه یک کنش فردی؛ ضمن اینکه مردم در پیوستار با حاکمیت و فرهنگ و تاریخ و جغرافیای مشخص شناخته می شوند. امروز فضای مجازی با اجازه دادن به کنش های فردی به شکل اظهارنظرهای متهورانه و رادیکال، شکل گیری گفتمان های دیگر را در قرائت از ایشان میسر کرده بنابراین با اظهارنظر یا شعارهایی کاملا برعکس مسئله ایران مواجه شدیم به شکلی که خوشحالی بابت بمباران تهران یا شهادت عالی ترین مقام کشور بصورت نمادین در فضای مجازی خلق می شود. به نوعی با شکل گیری “نامردم” مواجه ایم.

وقتی فضای مجازی قطع می شود، بروزهای این نامردم هم تمام می شود چون نمی تواند به یک کنش اجتماعی در نظام عمومی و میدان های اجتماعی اصلی زندگی شهری برسد. یا در پشت بام ها رقص و پایکوبی با موشک های دشمن می کند یا به ضبط ویدیویی از خرابی ها همراه با خوشحالی می پردازد. بنابراین اولا کنش فردی انجام می دهد، ثانیا امکان پیوند خوردن با گفتمان ملی در حفظ خاک را پیدا نمی کند، بنابراین نمی تواند در مفهومی به نام مردم جای گیرد.
اما امروز شاهد پیوند گفتمان ملی در حفظ خاک با ارزش های بنیادین انقلاب اسلامی هستیم. به نوعی معنویت، جهاد، مبارزه با ظلم و استکبار، اهل بیت، ماه رمضان، ایثار و شهادت همه در یک امر ملی قرار گرفتند و رنگارنگی حضورها در میادین اصلی شهر که به درخواست رسمی حاکمیت از مردم صورت گرفته نشانی از قدرتمند شدن هویت ملی با ارزش های دینی است. زیرا این ارزش ها توانستند کارآمدی در حفظ از خاک و وطن را در تاریخی 47ساله نشان دهند. بنابراین عکس رهبر شهید، پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی ایران و پرچم های عزا، نمادهایی در جهت هویت ملی و پیشبرد گفتمان ملی به شمار می آیند. شعارهایی از جنس «انتقام» و «مرگ بر آمریکا و اسرائیل» هم حول دفاع از وطن معنادار شده و گفتمان ملی را تقویت می کند.