دیرفهمی در بدیهیات: پاسخ دکتر سید جواد طاهایی به دکتر نعمت‌الله فاضلی در پنجاه‌سال تأخیر در «مرگ بر آمریکا» گفتن!

🖋 سید جواد طاهایی

تبریک آقای دکتر! شما چیز ساده‌ای را، واقعی‌بودن شعار مرگ بر آمریکا، پس از دهه‌ها فهمیدید. اما سوال این است که *چرا اینقدر دیر درست‌بودن این شعار توسط شما (مردان نظریه) درک شد؟ “مرگ بر آمریکا” شعاری عامیانه و توده‌ای است.* اما جنابعالی و همکارانتان چندین دهه قضاوتی سرراست و روشن از این شعار داشتید و با موفقیت آن را می‌پراکندید؛ شما آن را احساسی، نیاندیشیده،‌ غیرواقعگرایانه و متعصبانه توصیف می‌کردید. اما چرا اینقدر دیر واقعی بودن این شعار و شعورمندانه‌بودن آن را فهمیدید؟ زیرا شما اصحاب نظریه پیشینی، این شعار را متعلق به مارکسیستها و نه به امام خمینی و مومنان به او تلقی می‌کردید. شما امری واقعی را غیرواقعی فهمیدید و نه فقط آن، بلکه فهم بظاهر پرشکوه اما غیرواقعی خود را قدرتمندانه گستراندند و مبنای عمل سیاسی‌تان قرار دادید.

*اما اینک ما مردم عوام دربرابر این تاخّر چندین‌ده‌ سالهُ شما باسوادان ایرانی، در موقعیتی خطیر قرار گرفته‌ایم*، یعنی باید دربارهُ نه شما، بلکه ذهنیت ویژه شما قضاوت کنیم. -شما بعد از پنجاه سال، چیز ساده‌ای را دیر و آن هم به‌سختی فهمیده‌اید. درون نادرستی نمی‌توان درستی ورزید. شما اصحاب تاریخ معاصر ایران، ایرانی نیستید آقای دکتر! نه به این دلیل که تاکنون با مقولاتی نازیسته و غیرایرانی می‌اندیشیدید، بل به این خاطر که با آن مقولات، قضاوت می‌کردید و زندگی اخلاق ی‌تان را شکل می‌دادید. شما مطابق لیبرالیزم پرشر و شور انقلاب فرانسه و نه مستقیماً مطابق شرایط کشورتان می‌اندیشید. تاکنون، *شما نه فقط ایرانی نبودید، “ضد ایران” بودید. زیرا از منشاء وجود شما، نیروی مقاومت علیه خیزش جهان ایرانی (انقلاب ایران و تجربه متمایز جمهوریت اصیل ایرانی) شکل گرفت و عمل کرد.*

شما نمی دانستید و اینک نیز نمی‌دانید که عامی‌بودن بسیار به دانایی نزدیک است زیرا هم به حاق واقعیت نزدیکتر است و هم بسیار به امکان همنوایی با ذهن خداوند، هرگاه که این ذهن شکل گرفت، نزدیک است. شما *اصحاب ایرانی انقلاب فرانسه* سخن آرنت را خوب درنیافتید که هنر، تلقین ایده به عوام‌الناس نیست بلکه برگرفتن ایده از زندگی آنان است. از شرّ فضائل خود خلاص شوید آقای دکتر فاضلی [ها]!

به یاد سخنی، در حافظه‌ام نیست از که، احتمالاً از هایدگر، افتادم: مهم دانا بودن نیست. مهم درون دانایی زیستن است. *عامیِ مومن به “امام در ایران” باشیم تا بتوانیم درون دانایی زندگی کنیم.* دانابودن یا رسیدن به گوهر دانایی برای ما تقریباً ناممکن است زیرا در اصل، دانایی همانا الوهیت است! تقدیر ما بندگی است نه خدائیت‌ورزی.بقول سنت آگوستین خدا از دانایی زیاده خوشش نمی‌آید.